Iedereen aan de haver!

Interview met Luud Gilissen, coördinator van het haverketenproject

Iedereen aan de haver!

‘Haver is gewoon hartstikke gezond,’ zegt Luud Gilissen. Als het aan hem ligt, eet iedereen vanaf vandaag weer haver. Luud werkt bij Wageningen Universiteit en Researchcentrum en is coördinator van het glutenvrije haverketenproject. Dit onderzoeksproject omvat de gehele haverketen, van het veld tot aan de consumptie. Als producent van biologische haverproducten is Graanpletterij De Halm ook bij dit mooie project betrokken.

We bellen met Luud tijdens zijn werkbezoek aan China. Hij verblijft in Hang Zhou, een middelgrote uiterst moderne Chinese handelsstad met zo’n acht miljoen inwoners en een 24-uurseconomie. Die dag heeft hij een afspraak gehad in een ziekenhuis aldaar. Het viel hem op dat er posters hingen waarop het Chinese equivalent van ons Voedingscentrum adviseert meer haver te eten. Haver wordt daar gezien als wapen in de strijd tegen een te hoog cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten.

Haver aantoonbaar gezonder

Gevraagd naar de reden waarom haver daar wel die status heeft en niet hier in Nederland, zegt Luud: ‘Dat haver zo gezond is, is hier nog altijd niet goed doorgedrongen. Dat heeft onder andere een historische reden. Ruim vijftig jaar geleden werd er in Nederland jaarlijks 160.000 hectare haver verbouwd. De laatste tien tot vijftien jaar is dat nog maar 2000 hectare. Landbouwmechanisatie en de succesvolle introductie van andere gewassen zoals maïs hebben de haverteelt naar de marge verdrongen.’

Een andere belangrijke reden voor de afname van het jaarlijkse areaal haver is het economisch gewin. Haver heeft minder opbrengst per hectare dan andere granen. Had men destijds de kennis van nu gehad, dan zou het aandeel haver minder sterk geslonken zijn, meent Luud Gilissen. ‘Het gaat erom dat mensen weer meer haver gaan eten, want haver is aantoonbaar gezonder.  Haver moet dus weer terug in het Nederlandse landschap en op het Nederlandse bord.’

Van haver tot haverbrood

Gluten zijn eiwitten die mensen met de aandoening Coeliakie, ook bekend als glutenintolerantie, niet kunnen verdragen. Het aantal mensen met Coeliakie is gelukkig relatief klein. ‘Maar er is een bredere vorm van gevoeligheid voor gluten,’ zegt Luud. ‘We moeten daarom spreken van glutenintolerantie en van een meer algemene glutengevoeligheid waar misschien wel zo’n tien procent van de mensen last heeft.’

Haver is van oorsprong glutenvrij, maar bevat vaak een verhoogd percentage gluten omdat het in de voedselketen (van land tot klant) niet glutenvrij verwerkt wordt. Dat is de reden dat we in NL een glutenvrije haverketen ontwikkeld hebben. Haver uit deze glutenvrije keten is voor het merendeel van deze mensen een uitkomst omdat de eiwitsamenstelling ervan beter aansluit op de eiwitbehoefte van de mens.

‘Bovendien heeft haver de eigenschap dat het zetmeel langzaam verteert, wat weer erg gunstig is voor mensen met diabetes, maar ook voor mensen met obesitas,’ weet Luud. ‘In feite kun je beter haver eten dan Becel op je brood smeren.’ Vanuit die overtuiging wordt er momenteel hard gewerkt aan nieuwe producten, waaronder een glutenvrije havercrunchy en, hoe kan het ook anders, haverbrood.

Overigens brengt het jonge Nederlandse bedrijf Rosies alweer enige tijd gegarandeerd glutenvrije biologische havermout en havermuesli op de markt. Deze vlokken  worden onder strenge kwaliteitseisen geproduceerd door De Halm. In onze volgende nieuwsbrief zullen wij u laten kennismaken met de mensen van Rosies.