Haver, gezond voor iedereen, ook voor mensen met coeliakie

Hart- en vaatziekten, immuungerelateerde ziekten (allergie, coeliakie, diabetes) en obesitas vormen een wezenlijk gezondheidsprobleem in de Nederlandse samenleving.

Haver, een in Nederland vergeten en verwaarloosd voedingsgewas, heeft veel superieure, nutritionele kwaliteiten (t.o.v. tarwe), waardoor het in belangrijke mate kan bijdragen in de keuze van gezonde voeding. Voedingstechnologisch onderzoek zal de ontwikkeling mogelijk maken van nieuwe producten (ontbijtproducten, haverbrood, haverpizza en haverpasta, fijnbakkerijproducten, enz.).

Daarnaast heeft haver ook gunstige, landbouwkundige eigenschappen door de relatief geringe stikstofbehoefte en lage ziektegevoeligheid. Hierdoor is het gewas goed inzetbaar in de Nederlandse duurzame (biologische) teelt.

De eiwitten van haver bevatten veel essentiële aminozuren, haver is een goede bron van koolhydraten, bevat veel onverzadigde vetzuren (met omega-3 en -6 in een gunstige verhouding), levert unieke cholesterol-verlagende voedingsvezels), heeft een relatief hoog gehalte aan vitamine E, en bevat diverse fenolische verbindingen (met antioxidantwerking en atherosclerose-remmend).

Naast een bijdrage aan het voorkómen van hart- en vaatziekten (een officieel goedgekeurde gezondheidsclaim) door de cholesterol-verlagende activiteit van de voedingsvezels (beta-glucanen), is de langzame vertering van haver ook gunstig voor diabetespatiënten en bij de bestrijding van obesitas. Ook beïnvloeden de vetten (veel omega-3 en -6) van haver het verzadigingsgevoel en worden daarom toegepast t.b.v. gewichtsbeheersing. De consumptie van haver, in combinatie met een gezonde leefstijl en verantwoorde voeding die laag is in verzadigd vet, wordt daarom van harte aanbevolen.

Haver is voor mensen met coeliakie (glutenintolerantie; ~1% van de Nederlandse bevolking) een waardevolle vervanger voor tarwe, gerst en rogge (de drie glutenbevattende granen) en daardoor een belangrijke aanvulling op het dagelijks dieet. Een absolute voorwaarde hierbij is wel dat haverproducten niet gecontamineerd mogen zijn met gluteneiwitten uit genoemde granen. In Nederland zijn Wageningen UR, de Nederlandse Coeliakievereniging (NCV) en enkele glutenvrij-producenten (De Halm, Rosies en bakkerij Free Of) nauw betrokken bij een recent initiatief gericht op het opzetten van een coeliakie-veilige haverketen.

In november wordt het eerste glutenvrije haverproduct van Rosies op de markt geïntroduceerd. Op de verschillende regionale glutenvrij markten zal Rosies aanwezig zijn.